Ogólne informacje o funduszach unijnych

1. Informacje ogólne

2. Perspektywa Finansowa 2007-2013

3. Punkt Informacyjny

1. Informacje ogólne

Jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, Polska jest zaangażowana w realizację polityki spójności mającej na celu zmniejszenie dysproporcji pomiędzy krajami i regionami Wspólnoty. W perspektywie finansowej 2007-2013 nasz kraj jest największym beneficjentem polityki spójności mając do dyspozycji 19% środków. Na wdrażanie przedsięwzięć związanych z realizacją polityki spójności dysponujemy łączną kwotą 85,6 mld euro przy czym: 67,3 mld euro stanowią fundusze z budżetu UE; 11,9 mld euro będzie pochodziło z krajowych środków publicznych oraz 6,4 mld euro zostanie zaangażowane przez podmioty prywatne.

Założenia polityki spójności zostały zawarte w Strategii Lizbońskiej w marcu 2000 roku, na szczycie państw UE. Głównym celem dokumentu było przekształcenie Unii Europejskiej w ciągu 10 lat w najbardziej konkurencyjną gospodarkę światową poprzez zwiększenie nakładów na badania i rozwój oraz społeczeństwo oparte na wiedzy. W 2004 r. po zbadaniu zaawansowania realizacji założeń Strategii, podjęto decyzję o rewizji celów dokumentu oraz podjęto kroki mające zapewnić sprawniejszą ich realizację. Zgodnie z odnowioną Strategią Lizbońską do najważniejszych działań jakie powinny podjąć państwa Wspólnoty należy:

  • wspieranie wiedzy i innowacji,
  • reforma sfery społecznej i działania zmierzające do wzrostu poziomu zatrudnienia,
  • poprawa efektywności pracy,
  • zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych.

W stosunku do poprzedniej perspektywy finansowej w okresie 2007-2013 dokonano istotnych reform. Z polityki spójności wyłączono obszar interwencji Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Polityka spójności będzie realizowana obecnie z dwóch funduszy strukturalnych, tj. Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z Funduszu Spójności.

Celem Funduszu Spójności jest wzmacnianie spójności terytorialnej, społecznej i gospodarczej poprzez realizację projektów w zakresie ochrony środowiska mogą być jednostki samorządu terytorialnego oraz Przedsiębiorstwa Komunalne. Natomiast beneficjenci w zakresie transportu to Główna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oraz Polskie Koleje Państwowe. Z Funduszu Spójności są realizowane duże projekty, np. oczyszczalnie ścieków, przebudowa sieci kolejowych, budowa autostrad i inne.

Fundusze Strukturalne są instrumentem Polityki Strukturalnej Unii Europejskiej, których zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarki krajów Unii Europejskiej. W ten sposób wpływa się na zwiększenie spójności ekonomicznej i społecznej Unii. Fundusze kierowane są do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego UE.

W nowej perspektywie finansowej 2007-2013 w Polsce dokonano podziału na programy operacyjne zarządzane centralnie - krajowe Programy Operacyjne (PO) oraz programy zarządzane i wdrażane w województwach, czyli Regionalne Programy Operacyjne (RPO). Do krajowych programów operacyjnych zaliczamy:

  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko
  • Program Operacyjny Kapitał Ludzki
  • Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka
  • Program Operacyjny Pomoc Techniczna
  • Program Europejskiej Współpracy Terytorialnej

Z kolei Regionalnych Programów Operacyjnych jest 16 po jednym na każde województwo. Udział wszystkich programów regionalnych w całkowitej alokacji środków polityki spójności wynosi 24,9%. Źródłem finansowania RPO jest Europejski Fundusz Rozwoju regionalnego. Do poddziału środków pomiędzy poszczególne RPO wykorzystano algorytm zbudowany w oparciu o kryterium ludnościowe, poziom zamożności oraz poziom bezrobocia. W wyniku tego okazuje się, że największe nakłady w wysokości 500-600 euro/os przewidziane są dla województwa lubuskiego, zachodniopomorskiego, warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Najmniejsze nakłady w wysokości 355-380 euro/os przypadły dla woj. wielkopolskiego, śląskiego i mazowieckiego.

2. Perspektywa Finansowa 2007-2013

Dokumentem określającym kierunki i wysokości wsparcia finansowego ze strony Funduszy na realizację zamierzeń rozwojowych w Polsce w latach 2007-2013 jest Narodowa Strategia Spójności. Narodowa Strategia Spójności (NSS) to dokument strategiczny określający priorytety i obszary wykorzystania oraz system wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w Polsce w ramach budżetu Wspólnoty na lata 2007-13.

Narodowa Strategia Spójności będzie realizowana za pomocą następujących programów operacyjnych

Program Infrastruktura i Środowisko -  27,9 mld euro
adres internetowy programu: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program  Kapitał Ludzki -  9,7 mld euro
adres internetowy programu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program  Innowacyjna Gospodarka - 8,3 mld euro
adres internetowy programu: Program Operacyjny  Innowacyjna Gospodarka

Program  Rozwój Polski Wschodniej -  2,3 mld euro
adres internetowy programu: Program  Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

Program  Pomoc Techniczna -  0,5 mld euro
adres internetowy programu: Program Operacyjny  Pomoc Techniczna

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej - 0,7 mld euro
adres internetowy programu: Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej

16 regionalnych programów (jeden dla każdego z województwa) -  16,6 mld euro w tym Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego - 1,83 mld euro
adres internetowy programu: Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego

Programy Operacyjne:

  • Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego
  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko [więcej]
  • Program Operacyjny Kapitał Ludzki [więcej]
  • Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka [więcej]
  • Program Operacyjny Pomoc Techniczna [więcej]
  • Program Europejskiej Współpracy Terytorialnej [więcej]

2.1. Krótki opis Programów Operacyjnych

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego jest jednym z 16 programów regionalnych, które będą realizować Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015 oraz Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013 wspierające wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

Cel główny RPO WM:

Poprawa konkurencyjności regionu i zwiększanie spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej województwa.

Realizacja celu głównego będzie się odbywać poprzez:

  • rozwój gospodarki, w tym gospodarki opartej na wiedzy i rozwój społeczeństwa informacyjnego,
  • poprawę i uzupełnienie istniejącej infrastruktury technicznej,
  • wzmacnianie endogenicznych czynników rozwoju województwa mazowieckiego,
  • podniesienie standardów warunkujących rozwój kapitału ludzkiego w regionie.

Priorytety RPO WM

Priorytet I

Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na Mazowszu.
Cel główny: Poprawa konkurencyjności Mazowsza poprzez tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i wsparcie przedsiębiorczości.

Działanie 1.1. Wzmocnienie sektora badawczo-rozwojowego.
Działanie 1.2. Budowa sieci współpracy nauka-gospodarka.
Działanie 1.3. Kompleksowe przygotowanie terenów pod działalność gospodarczą.
Działanie 1.4. Wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu.
Działanie 1.5. Rozwój przedsiębiorczości.
Działanie 1.6. Wspieranie powiązań kooperacyjnych o znaczeniu regionalnym.
Działanie 1.7. Promocja gospodarcza.
Działanie 1.8. Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie wdrażania najlepszych dostępnych technik (BAT).

Priorytet II

Przyspieszenie e-rozwoju Mazowsza.
Cel główny: Rozwój społeczeństwa informacyjnego poprzez wsparcie przedsięwzięć wynikających ze Strategii e-Rozwoju Województwa Mazowieckiego na lata 2007-2013.

Działanie 2.1. Przeciwdziałanie wykluczeniu informacyjnemu.
Działanie 2.2. Rozwój e-usług.
Działanie 2.3. Technologie informacyjne i komunikacyjne dla MSP.

Priorytet III

Regionalny system transportowy.
Cel główny: Poprawa spójności komunikacyjnej i przestrzennej województwa mazowieckiego oraz wspomaganie dyfuzji procesów rozwojowych z głównego ośrodka regionu - Warszawy oraz z ośrodków subregionalnych na pozostałe obszary województwa.

Działanie 3.1. Infrastruktura drogowa.
Działanie 3.2. Regionalny transport publiczny.
Działanie 3.3. Lotniska i infrastruktura lotnicza.

Priorytet IV

Środowisko, zapobieganie zagrożeniom i energetyka.
Cel główny: Poprawa stanu środowiska naturalnego województwa mazowieckiego.

Działanie 4.1. Gospodarka wodno-ściekowa.
Działanie 4.2. Ochrona powierzchni ziemi.
Działanie 4.3. Ochrona powietrza, energetyka.
Działanie 4.4. Ochrona przyrody, zagrożenia, systemy monitoringu.

Priorytet V

Wzmacnianie roli miast w rozwoju regionu.
Cel główny: Wykorzystanie potencjału endogenicznego miast dla aktywizacji społeczno-gospodarczej regionu.

Działanie 5.1. Transport miejski.
Działanie 5.2. Rewitalizacja miast.

Priorytet VI

Wykorzystanie walorów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turystyki i rekreacji.

Cel główny: Wzrost znaczenia turystyki jako czynnika stymulującego rozwój społeczno-gospodarczy regionu.

Działanie 6.1. Kultura.
Działanie 6.2. Turystyka.

Priorytet VII

Tworzenie i poprawa warunków dla rozwoju kapitału ludzkiego.
Cel główny: Poprawa dostępności i jakości infrastruktury o charakterze społecznym.

Działanie 7.1. Infrastruktura służąca ochronie zdrowia i życia.

Działanie 7.2. Infrastruktura służąca edukacji.

Działanie 7.3. Infrastruktura służąca pomocy społecznej.

Priorytet VIII

Pomoc techniczna.

Cel główny: Zapewnienie prawidłowego i efektywnego wykorzystania środków z EFRR poprzez wsparcie instytucji zaangażowanych w procesy programowania, zarządzania i wdrażania RPO WM.

Działanie 8.1. Wsparcie procesu zarządzania i wdrażania RPO WM.

Lp. Priorytety RPO WM 2007-2013 (mln euro) Środki UE 2007-2013 Rozkład procentowy

1831,50

100,00

1

Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na Mazowszu

430,40

23,50

2

Przyspieszenie e-rozwoju Mazowsza

205,18

11,20

3

Regionalny system transportowy

538,46

29,40

4

Środowisko, zapobieganie zagrożeniom i energetyka

197,80

10,80

5

Wzmocnienie roli miast w rozwoju regionu

89,74

4,90

6

Wykorzystanie walorów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turystyki i rekreacji

150,18

8,2

7

Tworzenie i poprawa warunków dla rozwoju kapitału ludzkiego

164,84

9,00

8

Pomoc techniczna

54,95

3,00

Źródło: Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, www.mazowia.eu

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

Łączna wielkość środków finansowych zaangażowanych w realizację Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 wyniesie 37,6 mld euro, z czego wkład unijny wynosić będzie 27,9 mld euro, zaś wkład krajowy - 9,7 mld euro.

Podział środków UE dostępnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko pomiędzy poszczególne sektory przedstawia się następująco:

  • środowisko - 4,8 mld euro
  • transport - 19,4 mld euro
  • energetyka - 1,7 mld euro
  • kultura - 490,0 mln euro
  • zdrowie - 350,0 mln euro
  • szkolnictwo wyższe - 500,0 mln euro

Dodatkowo dla  Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko przewidziane zostały środki na pomoc techniczną (w sumie 581,3 mln euro).

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed państwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odnowiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz tworzenie większej liczby trwałych miejsc pracy. Zgodnie z założeniami Strategii Lizbońskiej oraz celami polityki spójności krajów unijnych, rozwój kapitału ludzkiego i społecznego przyczynia się do pełniejszego wykorzystania zasobów pracy oraz wsparcia wzrostu konkurencyjności gospodarki.

Dążąc do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, Program będzie koncentrował wsparcie na następujących obszarach: zatrudnienie, edukacja, integracja społeczna, rozwój potencjału adaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, a także zagadnienia związane z budową sprawnej i skutecznej administracji publicznej wszystkich szczebli i wdrażaniem zasady dobrego rządzenia.

Celem głównym Programu jest: wzrost zatrudnienia i spójności społecznej a do osiągnięcia tego celu przyczynia się realizacja sześciu celów strategicznych do których należą:

  • podniesienie poziomu aktywności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia osób bezrobotnych i biernych zawodowo;
  • zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego;
  • poprawa zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw do zmian zachodzących w gospodarce;
  • upowszechnienie edukacji społeczeństwa na każdym etapie kształcenia przy równoczesnym zwiększeniu jakości usług edukacyjnych i ich silniejszym powiązaniu z potrzebami gospodarki opartej na wiedzy;
  • zwiększenie potencjału administracji publicznej w zakresie opracowywania polityk i świadczenia usług wysokiej jakości oraz wzmocnienie mechanizmów partnerstwa;
  • wzrost spójności terytorialnej.

Program Operacyjny  Innowacyjna Gospodarka

Program ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Interwencja w ramach POIG będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw. 

W ramach POIG wspierane będą działania z zakresu innowacyjności produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.

Wsparcie przewidziane w ramach POIG udzielane będzie niezależnie od sektora czy branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz regulacji dotyczących pomocy publicznej). W ramach PO IG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym. Tego rodzaju innowacyjność będzie promowana i wspierana w Regionalnych Programach Operacyjnych i Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.

Celem głównym Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 jest rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa. Cel ten zostanie osiągnięty poprzez realizację następujących celów szczegółowych:

  • zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw;
  • wzrost konkurencyjności polskiej nauki;
  • zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym;
  • zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki  w rynku międzynarodowym;
  • tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy;
  • wzrost wykorzystania technologii informacyjnych i   komunikacyjnych  w gospodarce.

W ramach PO IG wspierane będą projekty, które są innowacyjne co najmniej w skali kraju lub na poziomie międzynarodowym. Natomiast projekty, które są innowacyjne w skali regionu, wspierane będą w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO). Należy podkreślić, że PO IG nie jest kontynuacją Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, 2004-2006 (SPO-WKP).

W ramach PO IG projekty realizować będą przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie, instytucje otoczenia biznesu oraz ich sieci, wysoko specjalistyczne ośrodki innowacyjności, jednostki naukowo-badawcze oraz jednostki administracji centralnej.

Program  Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

Celem głównym Programu jest: "przyspieszenie tempa rozwoju społeczno - gospodarczego Polski Wschodniej w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju".

Cel główny Programu osiągany będzie przez realizację celów szczegółowych, którymi są: 

  • stymulowanie rozwoju konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy;
  • zwiększenie dostępu do Internetu szerokopasmowego w Polsce Wschodniej;
  • rozwój wybranych funkcji metropolitalnych miast wojewódzkich;
  • poprawa dostępności i jakości powiązań komunikacyjnych województw Polski Wschodniej;
  • zwiększenie roli zrównoważonej turystyki w gospodarczym rozwoju makroregionu;
  • optymalizacja procesu wdrażania PO Rozwój Polski Wschodniej.

W ramach PO RPW będą realizowane projekty o kluczowym znaczeniu dla rozwoju społeczno-gospodarczego pięciu województw Polski Wschodniej. Finansowane będą przede wszystkim inwestycje w zakresie infrastruktury wspierającej działalność naukową i badawczą oraz zakładające modernizację miejskich lub regionalnych systemów komunikacyjnych, a także realizowane będą przedsięwzięcia zwiększające atrakcyjność inwestycyjną i turystyczną tego obszaru.

Program Operacyjny  Pomoc Techniczna

Program stanowi jeden z elementów systemu realizacyjnego Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013. W ramach tego systemu realizacji  przewidziano komponenty pomocy technicznej we wszystkich programach operacyjnych zorientowane na wsparcie wdrażania poszczególnych programów.

Ponadto realizowany będzie  horyzontalny POPT 2007-2013, którego celem jest wsparcie tych procesów oraz instytucji wchodzących w system realizacji NSRO, których wsparcie na poziomie poszczególnych programów operacyjnych albo nie może być realizowane, albo jego realizacja byłaby niezasadna.

POPT 2007-2013 obejmuje swoim zakresem wsparcie wszystkich horyzontalnych działań i procesów z zakresu przygotowania, zarządzania, wdrażania, monitorowania, oceny i kontroli realizacji NSRO, a także z zakresu wsparcia przygotowania projektów oraz rozpowszechniania informacji i promocji operacji funduszy strukturalnych w Polsce.

Celem nadrzędnym Programu jest zapewnienie sprawnego i efektywnego przebiegu realizacji NSRO. Zostanie on osiągnięty poprzez realizację celów szczegółowych, mających za zadanie możliwie skuteczną neutralizację słabych stron i zagrożeń, przy jednoczesnym jak najefektywniejszym wykorzystaniu mocnych stron oraz istniejących szans.

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej

W latach 2007-2013 współpraca w wymiarze transgranicznym, transnarodowym i międzyregionalnym będzie realizowana w ramach odrębnego  celu polityki spójności Unii Europejskiej - Cel Europejska Współpraca Terytorialna (EWT).

Wyodrębnienie współpracy terytorialnej jako osobnego celu polityki spójności potwierdza duże znaczenie wspólnych przedsięwzięć podejmowanych przez partnerów unijnych. O rosnącym znaczeniu tego typu współpracy świadczy również zwiększenie wysokości środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W latach 2007-2013 na rozwój współpracy terytorialnej z budżetu Unii Europejskiej  przeznaczonych zostanie łącznie 7,75 mld euro.  Polska alokacja na realizację programów w ramach Europejskiej Współpracy Terytorialnej wyniesie 557,8 mln euro. Dodatkowe 173,3 mln euro zostanie przeznaczonych przez Polskę na współpracę transgraniczną z państwami nie należącymi do Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (EISP).

Źródło: Serwis informacyjny Ministerstwa Rozwoju Regionalnego dotyczący funduszy strukturalnych w Polsce, www.funduszestrukturalne.gov.pl.

3. Punkt Informacyjny

Punkt Informacyjny, to miejsce do którego beneficjenci mogą skierować pierwsze kroki i otrzymać rzetelne informacje jak pozyskać fundusze z Unii Europejskiej.

Punkt Informacyjny o Funduszach Europejskich działa od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-18.00 oraz w soboty od 10.00-16.00 w Centrum Informacji Europejskiej w Warszawie, ul. Krucza 38/42. Zainteresowani mogą zwracać się z pytaniami telefonicznie: 0 22 626 06 32, 0 22 626 06 33, nr fax: (22) 745 05 45 a także za pośrednictwem poczty elektronicznej: punktinformacyjny@mrr.gov.pl Na miejscu są dostępne bezpłatne publikacje Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

Mazowiecka Jednostka Wdrażania

Programów Unijnych

08-110 Siedlce

ul. Piłsudskiego  40

(025) 631 01 01

Do punktu informacyjnego obowiązuje telefon infolinii 0 801 101 101 oraz Punkt Kontaktowy dla Beneficjentów e-mail: punkt_kontaktowy@mazowia.eu

Informacje nt. pomocy dla przedsiębiorców:
Regionalna Instytucja Finansująca
Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw
ul. Smocza 27
01-048 Warszawa
Tel.: 022 838-02-61; 838-32-11/12/13/14/15
Fax: 022 838-02-61
biuro@fund.org.pl
www.fund.org.pl 

Euro-Info Centre
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
ul. Pańska 81/83   
00-834 Warszawa
Tel.: 022 432 80 80     
euroinfo@parp.gov.pl
Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 
http://ksu.parp.gov.pl/lista7.html 

Informacje nt. pomocy z Europejskiego Funduszu Społecznego:

Regionalny Ośrodek Szkoleniowy EFS

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej
ul. Sokołowska 159
08-110 Siedlce
Tel.: 025 631 96 21

www.siedlce.roEFS.pl
kierownik_siedlce@roefs.pl

Informacje nt. pomocy dla rolnictwa, produkcji rolno-spożywczej, rybołówstwa oraz przetwórstwa ryb:

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Mazowiecki  Oddział Regionalny
Al. Jana Pawła II 80 
00-175 Warszawa
Tel.: 022 536 57 06, 536 57 51